Het Swiss-systeem: een EA FC toernooi waarin niemand na één potje klaar is

Het bekendste probleem van een knock-outtoernooi is simpel: na de eerste ronde is de helft van de deelnemers klaar. Die mensen staan de rest van de avond langs de kant. Bij een bedrijfsborrel is dat jammer. Bij een clubavond met jeugdleden is het een gemiste kans.

Het Swiss-systeem lost dat op. Iedereen speelt elke ronde. Niemand valt af. En je speelt steeds tegen iemand die er ongeveer net zo voor staat als jij. Schakers kennen het al sinds 1895, toen het voor het eerst werd gebruikt op een toernooi in Zürich. Vandaar de naam. Bij een FIFA toernooi werkt het minstens zo goed.

Zo werkt het Swiss-systeem

De regels passen op één hand:

1. Iedereen speelt elke ronde. Er valt niemand af. Verlies je, dan speel je gewoon de volgende ronde weer.
2. Je speelt tegen iemand met dezelfde score. In ronde 1 is de loting willekeurig. Daarna spelen winnaars tegen winnaars en verliezers tegen verliezers. Wie twee keer won, treft iemand die ook twee keer won.
3. Nooit twee keer dezelfde tegenstander.
4. Een vast aantal rondes. Bij 16 spelers zijn dat er vier. Daarna is de stand de eindstand.
5. Bij een gelijke stand telt de sterkte van je tegenstanders. Dat heet Buchholz: wie tegen sterkere spelers speelde, staat hoger. Zo is winnen tegen een sterke tegenstander meer waard.

Punten gaan zoals in het voetbal: drie voor winst, één voor gelijkspel, nul voor verlies.

Een voorbeeld van ronde tot ronde

Acht spelers, drie rondes. We noemen ze A tot en met H.

Ronde 1, willekeurige loting: A–B, C–D, E–F, G–H. A, C, E en G winnen. Vier spelers op 3 punten, vier op 0.

Ronde 2, winnaars tegen winnaars: A–C en E–G. Verliezers tegen verliezers: B–D en F–H. A en E winnen bovenin; B en F winnen onderin. Nu staan A en E op 6, C, G, B en F op 3, en D en H op 0.

Ronde 3, de laatste: A–E is in feite de finale, beide ongeslagen. C, G, B en F op 3 punten spelen tegen elkaar, waarbij het systeem oplet dat niemand een eerdere tegenstander treft: C speelde al tegen D en A, dus C–B en G–F. D–H onderin speelt om niet laatste te worden.

Na drie rondes heeft iedereen drie wedstrijden gespeeld, is er een winnaar, en heeft ook speler H, die alles verloor, drie keer gespeeld: één keer tegen een sterke speler en twee keer tegen iemand van zijn eigen niveau. Dat is het hele idee.

Buchholz uitgelegd

Stel dat C en G in ronde 3 allebei winnen en na afloop allebei op 6 punten staan. Wie wordt tweede? Het Swiss-systeem kijkt dan naar de punten van hun tegenstanders, bij elkaar opgeteld. C speelde tegen D (0 punten), A (9) en B (3): samen 12. G speelde tegen H (0), E (6) en F (3): samen 9. C had de zwaardere route en staat dus boven G.

Is ook de Buchholz-score gelijk, dan kijk je naar het doelsaldo, precies zoals in een poule. Maar in de praktijk verschilt hij bijna altijd, omdat de spelers bovenin tegen sterkere tegenstanders speelden dan de spelers die van onderaf kwamen. Het komt erop neer: wie de zwaardere route had, wint bij gelijke punten. Dat voelt eerlijk, en het is ook zo.

Waarom het zo goed werkt op een event

Iedereen blijft erbij. Dit is het belangrijkste. Wie in ronde 1 verliest, heeft nog drie wedstrijden te gaan. Niemand zit na tien minuten op zijn telefoon.

De wedstrijden worden steeds spannender. Doordat je steeds tegen iemand van je eigen niveau speelt, worden de uitslagen vanzelf gelijker. De beginner die drie keer verloor, speelt in ronde 4 tegen een andere beginner. En wint misschien.

De top komt vanzelf bovendrijven. De twee beste spelers treffen elkaar meestal in de laatste ronde, met een gelijke score. Dat is in feite een finale, zonder dat je er een apart schema voor hoeft te maken.

De tijd is voorspelbaar. Vier rondes zijn vier rondes. Er is geen uitloop door een bracket die langer duurt dan gedacht.

Het past bij EA FC 27. In de nieuwste editie is het verschil tussen een ervaren speler en een beginner iets groter, omdat verdedigen niet meer aan de computer over te laten is. In een Swiss-toernooi merkt de beginner daar na ronde 1 weinig meer van. Zie EA FC 27: wat is er nieuw.

Hoeveel rondes en hoe lang duurt het?

Het aantal rondes hangt af van het aantal spelers. De vuistregel: genoeg rondes om een duidelijke winnaar te krijgen.

Spelers	Rondes
tot 8	3
9–16	4
17–32	5
33–64	6

Een ronde duurt zo lang als één wedstrijd, als iedereen tegelijk kan spelen. Bij een wedstrijd van 2×4 minuten plus opstellen en wisselen rekenen we tien minuten per ronde.

Een rekenvoorbeeld: 16 spelers op 8 tv’s. Elke ronde spelen alle 16 tegelijk, dus één ronde is precies één blok van tien minuten. Vier rondes is veertig minuten spelen. Met uitleg vooraf en een prijsuitreiking na afloop is de hele toernooiavond in een uur klaar, en heeft iedereen vier volle wedstrijden gespeeld.

Zijn er meer spelers dan twee keer het aantal tv’s, dan speelt de helft van de zaal en wacht de andere helft. Een ronde duurt dan twee blokken. Dat is geen probleem, maar het is goed om vooraf te weten. In toernooischema maken rekenen we het uit voor elke groepsgrootte.

Swiss vergeleken met poule + knock-out

	Swiss-systeem	Poule + knock-out
Wedstrijden per speler	Allemaal evenveel (3 tot 6)	3 in de poule, daarna alleen wie doorgaat
Valt iemand af?	Nee	Ja, na de poules
Tegenstanders	Steeds van je eigen niveau	Vooraf ingedeeld
Finale op het grote scherm	Nee, eindstand (of los toe te voegen)	Ja
Tijd bij 16 spelers op 8 tv’s	40 minuten	90 minuten
Past bij	Gemengde groep, borrel, jeugd	Clubkampioenschap, event met finale

Alle drie de spelvormen die wij draaien, staan naast elkaar in poules, knock-out of Swiss.

Voor wie is het Swiss-systeem geschikt?

Het Swiss-systeem past goed bij:

• Gemengde groepen, waarin ervaren gamers en beginners door elkaar zitten. Denk aan een afdeling, een klas of een jeugdafdeling van een club.
• Events waar de sfeer belangrijker is dan de beker. Een borrel, een teamuitje, een kerstactiviteit. Voor een FIFA toernooi als bedrijfsuitje is dit bijna altijd de beste keuze. Er zijn op kantoor altijd twee soorten deelnemers, de fanatieke gamers en de collega’s die voor de gezelligheid komen; HelloFresh loste dat op met voetbalspellen naast het toernooi, het Swiss-systeem lost het op in het schema zelf.
• Kleinere groepen tot ongeveer 32 spelers. Daarboven wordt het schema lang; dan werkt een poulefase met knock-out beter.
• Jeugdleden op de club. Niemand zit na tien minuten aan de kant, en de JO13-speler die net begint speelt na ronde 1 tegen andere beginners.

Minder geschikt is het als je groep juist een echte finale op het grote scherm wil, met alles erop en eraan. Het Swiss-systeem eindigt met een stand, niet met een finalewedstrijd. Wil je beide, dan is er een variant.

Swiss met een finale

Voor groepen die wél een kampioensmoment willen: speel de Swiss-rondes, en laat daarna de beste vier een korte knock-out spelen. Twee halve finales, een finale op het grote scherm, en de troostfinale ernaast. Dat kost twee extra blokken van tien minuten.

Het mooie is dat iedereen dan alle Swiss-rondes heeft gespeeld én er een finale is. Voor een seizoensafsluiting met een grote gemengde groep is dit de opzet die wij het vaakst adviseren.

Tips voor de organisator

• Kondig het aantal rondes vooraf aan. “Vier rondes, iedereen speelt alles” is voor de meeste mensen nieuw. Zeg het bij de uitleg, en zet het op het scherm.
• Laat de stand tussen de rondes zien. Dat is het moment waarop mensen gaan rekenen: “als ik deze win, sta ik derde.” Dat is precies de spanning die je wilt.

• Wacht met de nieuwe ronde tot alle uitslagen binnen zijn. De paringen kunnen pas als de vorige ronde compleet is. Eén laatkomer houdt de hele zaal op, dus de eventmanager houdt de tijd per blok strak.
• Doe het paren niet op papier. Dit is het lastige deel van het Swiss-systeem: iemand speelt per ongeluk twee keer tegen dezelfde, of de scores kloppen niet meer. Laat software het doen.

Zo draaien wij een Swiss-toernooi

Het paren van spelers na elke ronde doet onze toernooisoftware. De eventmanager voert de uitslagen in, het systeem maakt de nieuwe paringen en op het grote scherm in de zaal staat de stand en op welke tv iedereen moet zitten. Zo blijft het tempo erin, en gaat het paren nooit mis.

Verder is een Swiss-toernooi bij ons hetzelfde als elk ander EA FC toernooi: tien PS5’s met 32” schermen in gamecases, een online inschrijfomgeving vooraf, een PR-kit om het aan te kondigen, en een aandenken voor de winnaar. Speel je op een voetbalclub de variant met finale, dan plaatst de winnaar zich voor de Grande Finale in de E_Room op de KNVB Campus in Zeist.

Veelgestelde vragen

Kan je in een Swiss-toernooi op de eerste plaats eindigen zonder alles te winnen? Ja. Wie drie van de vier wint en sterke tegenstanders had, kan boven iemand eindigen die ook drie keer won maar tegen zwakkere spelers speelde. Dat is de Buchholz-regel.

Wat gebeurt er bij een oneven aantal spelers? Eén speler krijgt in die ronde een vrije ronde en de bijbehorende punten. Het systeem zorgt dat niet steeds dezelfde persoon vrij is, en dat het de speler onderaan de stand is, niet die bovenaan.

Kan een Swiss-toernooi ook met een finale? Ja, zie hierboven. De beste vier spelen na de Swiss-rondes een korte knock-out.

Werkt het ook met teams van twee? Ja. Twee tegen twee op één console, met dezelfde regels. Per tv spelen dan vier mensen, dus je hebt de helft van de tv’s nodig.

Is het Swiss-systeem eerlijker dan een knock-out? Ja. In een knock-out is één slechte wedstrijd het einde. In het Swiss-systeem telt de hele avond mee, en speel je tegen tegenstanders van je eigen niveau.

Voor hoeveel spelers werkt het? Vanaf zes spelers is het zinvol. Tot ongeveer 32 is het de beste keuze; daarboven wordt de avond lang en adviseren we poules.

Een FIFA toernooi in Swiss-systeem organiseren?

Wij bouwen het toernooi bij jou op locatie op, met PlayStation 5’s, schermen, live scores en een eventmanager die het schema draait. Vanaf 10 deelnemers en vanaf €699 excl. btw, voor bedrijven, sportclubs en scholen. Vraag een vrijblijvend voorstel aan via de contactpagina, of bel 020 808 8670.